Lorenzo Pallavicini voor Caffè Geopolitico interviewt Dmytro Nikiforov, oprichter van War Tour Ukraine (https://wartours.in.ua/en/Een project, uitgevoerd door een jong en briljant team van Oekraïners, heeft als doel de herinnering aan de oorlogsmisdaden van het Russische leger tijdens de invasie van het land levend te houden. Ze nemen zowel lokale inwoners als buitenlanders mee naar de plaatsen waar deze misdaden plaatsvonden. Hoewel Russische propaganda moeilijk te bestrijden is, kunnen projecten zoals War Tour Ukraine de waarheid en de werkelijke redenen achter de oorlog aan het licht brengen. Oorlogstoerisme in Oekraïne is niet voor iedereen weggelegd en is nauw verbonden met de herdenking van de slachtoffers en het creëren van een nieuw historisch beeld van Oekraïne.Caffè Geopolitico bedankt Dmytro en de War Tour Ukraine-vereniging voor hun beschikbaarheid en vriendelijkheid.
Heeft u plannen om Europese verenigingen te betrekken bij het bevorderen van een gedeelde herinneringscultuur en mensenrechten, zoals dat al gebeurt in andere Europese landen die het Sovjetregime hebben meegemaakt?
We zijn van plan om het Staatsagentschap voor Toerismeontwikkeling van Oekraïne te betrekken bij een samenwerking met Europese organisaties om een gedeelde cultuur van herinnering en mensenrechten te bevorderen. We staan al met hen in contact en hopen op hun steun voor dit initiatief. Het zal echter een uitdaging voor ons zijn om dergelijke grootschalige projecten zelfstandig uit te voeren, aangezien ze niet alleen financiële middelen, maar ook politieke steun vereisen.
De media-aandacht voor de oorlog in Oekraïne zou in de toekomst kunnen afnemen, een risico dat Poetin ten goede zou kunnen komen en de aanzienlijke inspanningen van de Oekraïense regering en haar burgers om het Westen en de wereld te overtuigen van het belang van dit conflict zou ondermijnen. Hoe kan deze dreiging volgens u worden afgewend?
Een van de grootste risico's voor Oekraïne is de afname van media-aandacht, wat het Russische narratief ten goede zou kunnen komen. De meest effectieve manier om dit tegen te gaan is door voortdurende betrokkenheid in de wereldwijde informatieruimte, via persoonlijke verhalen, documentaires, internationale tentoonstellingen en oorlogstoerisme. Oorlogstoerisme stelt buitenlandse bezoekers in staat de gevolgen van oorlog met eigen ogen te zien, waardoor ze krachtige voorvechters van de waarheid in hun eigen land worden. Persoonlijke ervaringen en directe observaties zijn veel effectiever dan nieuwsberichten om de realiteit van de situatie in Oekraïne over te brengen.
Daarnaast zijn wij van mening dat het uitbreiden van de samenwerking met internationale journalisten, bloggers en historici ertoe zal bijdragen dat Oekraïne relevant blijft op de mondiale agenda. Landen als Polen en de Baltische staten hebben de herinnering aan conflicten uit het verleden succesvol levend gehouden door middel van onderwijs en internationale samenwerking, en Oekraïne zou een soortgelijke aanpak moeten volgen.
De oorlog tussen Oekraïne en Rusland is ook een informatieconflict, waarbij de propaganda van de Russische regering erop gericht is Europese burgers te beïnvloeden om de ervaringen van Oekraïense burgers te verdoezelen. Welke maatregelen acht u het meest effectief om de Russische desinformatie tegen te gaan?
Russische propaganda is gebaseerd op manipulatie en verdraaiing van feiten, waardoor transparantie en toegang tot betrouwbare bronnen de meest effectieve middelen zijn om dit tegen te gaan. Oorlogstoerisme speelt hierin een cruciale rol, omdat het onafhankelijke getuigen oplevert die hun waarnemingen met de wereld kunnen delen.
Bovendien moeten documentaireprojecten, onderzoeksjournalistiek en onafhankelijke mediaplatformen actief worden ondersteund om Russische desinformatie aan de kaak te stellen. Het aanmoedigen van burgerjournalistiek en ervoor zorgen dat internationale media rechtstreeks toegang hebben tot de realiteit in Oekraïne, zal helpen om valse beweringen te ontkrachten.
Het combineren van een activiteit als toerisme met oorlog lijkt misschien een gok. War Tour Ukraine is echter uitgegroeid tot een organisatie die een belangrijke rol speelt in de herdenkingscultuur van de slachtoffers van het conflict. Hoe kun je een evenwicht vinden tussen de nieuwsgierigheid van bezoekers en het respect voor de nagedachtenis aan de slachtoffers van de Russische invasie?
Het vinden van een evenwicht tussen de nieuwsgierigheid van bezoekers en respect voor de nagedachtenis aan de oorlogsslachtoffers is essentieel voor onze aanpak. Onze rondleidingen zijn gebaseerd op educatie en herdenking, niet op sensatiezucht. Bezoekers komen hier niet alleen om ruïnes te bekijken, maar ook om de impact van de oorlog, de veerkracht van het Oekraïense volk en de wereldwijde betekenis van het conflict te begrijpen.
We werken nauw samen met lokale gemeenschappen om ervoor te zorgen dat de rondleidingen respectvol verlopen. Er is geen sprake van theatrale elementen, alleen echte verhalen verteld door degenen die het hebben meegemaakt. Elke rondleiding is ontworpen om historische context, persoonlijke verhalen en een dieper begrip van de gevolgen van oorlog te bieden..
Vaak voelen mensen zich op een morbide manier aangetrokken tot gruwel en bezoeken ze oorlogsgebieden zonder stil te staan bij het immense leed dat daar is aangericht. Hoe kun je mensen die zich willen aanmelden voor je rondleidingen filteren, zodat alleen mensen met goede bedoelingen en respect kunnen deelnemen?
Wij organiseren geen massareizen en screenen de intenties van bezoekers zorgvuldig voordat we boekingen bevestigen. Voor elke reis leggen we de ethische richtlijnen die moeten worden nageleefd duidelijk uit. Als we twijfels hebben over iemands motivatie, behouden we ons het recht voor om de boeking te weigeren.
De meeste van onze bezoekers zijn journalisten, onderzoekers, historici en mensen die Oekraïne oprecht willen begrijpen en de realiteit ervan met de wereld willen delen. We werken ook samen met lokale gemeenschappen en als zij bezwaar maken tegen de aanwezigheid van media in bepaalde gebieden, respecteren we hun wensen. Oorlogstoerisme moet informeren, niet vermaken, en dat is een principe waar we ons strikt aan houden.
Er zijn miljoenen families in Rusland en Oekraïne die met elkaar verbonden zijn. De oorlog en de Russische invasie hebben de twee landen tegen elkaar opgezet. Zou er in de toekomst een mogelijkheid tot verzoening kunnen bestaan tussen de mensen die bij dit conflict betrokken zijn, door middel van een gedeelde herinnering aan de begane wreedheden?
Ik geloof dat verzoening alleen mogelijk is als Rusland zijn misdaden erkent, de verantwoordelijken voor oorlogsmisdaden voor de rechter brengt en herstelbetalingen aan Oekraïne doet. Op dit moment is het antwoord simpel. Oekraïners kunnen de herinnering aan de oorlog niet 'delen' met Russen, omdat het voor Oekraïners een strijd om te overleven is en voor Russen een gevolg van het beleid van hun land.
Jonge Oekraïners zien Europa als een beloofd land, waar ze een toekomst kunnen opbouwen. Al jaren trekken duizenden Oekraïners naar Europese landen op zoek naar een betere toekomst. Welke maatregelen zou de EU volgens u, naast de wederopbouw na de oorlog, moeten nemen om betere werk- en leefomstandigheden voor jonge Oekraïners in Oekraïne te creëren?
Om jongeren in Oekraïne te houden, hebben we niet alleen wederopbouw nodig, maar ook economische ontwikkelingsperspectieven. Komen er financiële stimulansen voor ondernemers en investeringen, en worden er voorwaarden gecreëerd voor de ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen? Zo ja, dan zullen er banen zijn voor jongeren. Als Oekraïense specialisten toegang krijgen tot de EU-arbeidsmarkt, kunnen jonge professionals ervaring opdoen en vervolgens terugkeren naar Oekraïne.
De Oekraïense jeugd ziet een toekomst in Europa, maar het belangrijkste doel is dat Oekraïners niet alleen naar Europa gaan om te studeren of te werken, maar ook om het nut in te zien van het opbouwen van een leven in eigen land.
Lorenzo Pallavicini
